Whiskyreizen op maat in Schotland

Schotland kent vijf officiële whiskyregio’s. Per regio variëren de whisky’s sterk van karakter, afhankelijk van de gebruikte grondstoffen, de methode van mouten, de vorm en grootte van de distilleerketels (stills) en het vakmanschap van de master distiller. Hier zijn veel dikke boeken over geschreven; hieronder vindt u alleen enkele algemene kenmerken:

• Highlands
  De smaak van Highland-malts varieert van fruitig tot kruidig.
  Bekende distilleerderijen: Dalmore (bij Alness), Oban, Glenmorangie.

• Lowlands
  Zacht van smaak en daardoor vaak geliefd bij beginnende whiskydrinkers.
  Bekende distilleerderijen: Glenkinchie en Auchentoshan. Laatstgenoemde gebruikt drie distilleergangen in plaats van de in Schotland gebruikelijke twee, wat zorgt voor een bijzonder zachte whisky.

• Speyside
  Misschien wel het bekendste whiskygebied van Schotland, met meer dan 50 distilleerderijen. De whisky’s zijn meestal zoet en fruitig (denk aan appels, peren, chocolade, rood fruit) met een ronde afdronk.
  Bekende distilleerderijen: Glenfiddich, Glenfarclas, Macallan, The Balvenie, Aberlour.

• Islay
  Veel Islay-whisky’s danken hun uitgesproken rokerige karakter aan turfrook die wordt gebruikt bij het drogen van de gemoute gerst. Niet alle whisky van Islay is echter geturfd. Bruichladdich en Bunnahabhain staan bijvoorbeeld bekend om hun overwegend ongeturfde stijl.
  Tip: De rokerige Islay-whisky’s zijn niet voor iedereen direct toegankelijk. Drink eerst een glas Speyside- of Lowland-malt en proef daarna pas een Islay; u zult verrast zijn hoe zoet sommige van deze rokerige whisky’s in vergelijking kunnen smaken.

• Campbeltown
  Ooit was dit de belangrijkste whiskyregio van Schotland, met op het hoogtepunt meer dan 30 distilleerderijen. Nu zijn er nog maar drie over: Springbank, Glen Scotia en Glengyle. Campbeltown-whisky’s zijn vol van smaak, vaak rokerig en met een lichte ziltheid.

Een onofficiële zesde regio:

• Islands
  De whisky’s van de eilanden hebben elk hun eigen karakter: soms rokerig, zoals Highland Park van Orkney, en soms zacht, zoals de Lochranza-whisky van Arran.
  Bekende voorbeelden:

• Lochranza en Lagg van het Isle of Arran

• Talisker van het Isle of Skye

• Highland Park en Scapa van de Orkney-eilanden

U bent de chauffeur (BOB)? Geen punt. Helaas gaan rijden en whisky niet samen en de alcoholregels in Schotland zijn streng. Veel distilleerderijen geven u een ’driver’s dram’ voor later. Proeven zónder gedoe — en zonder boete. 🥃

Kort antwoord: nee. Rondleidingen gaan vaak over roosters en trappen. Platte, gesloten schoenen zijn veiliger en comfortabeler.

Dat verschilt per distilleerderij. Soms mogen kinderen mee op de rondleiding, zonder te proeven. Bij andere distilleerderijen moeten zij in de receptie wachten of zijn kinderen helemaal niet toegestaan. Controleer daarom vooraf de bezoekersvoorwaarden.

Ja. Als de distilleerderij bezoekers ontvangt, kunnen wij het bezoek boeken. Geef ruim van tevoren aan op welke dag en rond welk tijdstip u de distilleerderij wilt bezoeken; wij kunnen u hierin adviseren. Het aantal plaatsen per rondleiding is beperkt en populaire tijdstippen zijn snel vol.

Het proces in het kort:

• Mouten – De gerst wordt geweekt en begint te ontkiemen. Hierdoor ontstaan enzymen die later nodig zijn om zetmeel om te zetten in vergistbare suikers. Het ontkiemen wordt gestopt in een droogoven, soms met turfrook.
• Mashing – De gedroogde mout wordt gemalen en met warm water vermengd. Daarbij worden de suikers uit de mout opgelost. De zoete vloeistof die zo ontstaat, heet wort.
• Vergisten – Het wort gaat naar grote gistkuipen, waar gist wordt toegevoegd. Na doorgaans twee tot drie dagen ontstaat een bierachtige vloeistof, de wash, met ongeveer 6–8% alcohol.
• Distilleren – Single malt Scotch whisky wordt doorgaans tweemaal gedistilleerd in koperen pot stills. Sommige distilleerderijen distilleren driemaal. Grain whisky wordt meestal geproduceerd met continue kolomdistillatie.
• Rijpen – De heldere new make spirit rijpt minimaal drie jaar in Schotland in eikenhouten vaten van maximaal 700 liter. Jaarlijks verdampt doorgaans ongeveer 1–2% van de inhoud: de Angel’s Share.

Er zijn verschillende soorten whisky:

• Single Malt Single Malt whisky komt uit één distilleerderij en wordt uitsluitend gemaakt van gemoute gerst.
• Single Grain Single Grain whisky komt eveneens uit één distilleerderij, maar kan worden gemaakt van verschillende graansoorten, waaronder (in mindere mate) gerst. Hierbij wordt meestal een continu proces met behulp van kolomdistillatie gebruikt.
• Blended Malt Meerdere single malts die door een master blender worden gemengd. Monkey Shoulder is een bekende blended malt die oorspronkelijk werd samengesteld uit whisky van Glenfiddich, The Balvenie en Kininvie.
• Blended Grain Meerdere single grain whisky's die door een master blender worden gemengd. De Snow Grouse is hier een voorbeeld van.
• Blended Scotch whisky Meerdere single grain whisky's en meerdere single malt whisky's worden gemengd. Hierbij is het doel om een consistente kwaliteit te behouden. Voorbeelden zijn Johnnie Walker Red Label en The Famous Grouse.

De meeste whisky's die u in Nederland kunt kopen zijn óf blended óf single malt.