De Orkney-eilanden

De Orkney-eilanden, of kortweg Orkney, liggen ten noorden van het vasteland van Schotland, tussen Caithness en de Shetland-eilanden. Deze archipel bestaat uit zo’n 70 eilanden, waarvan er ongeveer 20 bewoond zijn. De eilanden zijn gevormd door zee en wind – imposante kliffen, zoals de iconische Old Man of Hoy, markeren de kustlijn, terwijl het binnenland opvallend vlak is. Bomen zijn schaars: de constante zeewind laat slechts hier en daar, op beschutte plekken, wat begroeiing toe.

Hoe komt u op de Orkney-eilanden?

Vanaf John O’Groats vaart u als voetpassagier in ongeveer een uur naar het eiland Mainland, het grootste en meest bezochte eiland van Orkney. Met de auto kunt u gebruikmaken van de veerboot vanaf Gill’s Bay naar St Margaret’s Hope of vanaf Scrabster naar Stromness (ca. 1,5 uur). Ook vaart er een ferry vanaf Aberdeen naar Kirkwall. Vliegen kan ook: vanaf Edinburgh, Aberdeen of Inverness zijn er dagelijkse vluchten naar Orkney.

Orkney kent duizenden jaren geschiedenis

De Orkney-eilanden zijn al meer dan 6000 jaar onafgebroken bewoond. Overal op de eilanden zijn sporen van deze rijke geschiedenis zichtbaar – van steentijd en ijzertijd tot het Vikingtijdperk, de middeleeuwen en de moderne tijd. Vooral op Mainland vindt u veel archeologische en culturele hoogtepunten.

De hoogtepunten van Orkney

Een paar van de archeologische highlights op Orkney zijn:

• Kirkwall, de hoofdstad met zijn Vikingkathedraal (St. Magnus Cathedral), musea, leuke winkels en gezellige restaurants.
• Maeshowe, een indrukwekkende neolithische grafheuvel.
• Skara Brae, een 5000 jaar oude nederzetting die na een storm in 1850 werd herontdekt.
• Ring of Brodgar en Standing Stones of Stenness, mysterieuze steencirkels uit de prehistorie.
• Churchill Barriers, aangelegde dammen uit de Tweede Wereldoorlog.
• De Italian Chapel, een kerkje gebouwd door Italiaanse krijgsgevangenen.

Cruiseschepen in Kirkwall!

Van april tot en met oktober meren met grote regelmaat cruiseschepen aan in Kirkwall. Vandaaruit vertrekken excursies naar de historische sites. Omdat de cruisemaatschappijen vaak al ruim van tevoren toegang voor hun gasten reserveren, is het voor de individuele vakantieganger op deze cruisedagen lastig, en soms onmogelijk, om de sites te bezoeken.

Op de site cruisetimetables.com kunt u zien op welke dagen cruiseschepen aanmeren in Kirkwall voor dit jaar en twee jaar vooruit. Voor de beste Orkney-ervaring is het aan te raden om hier rekening mee te houden bij het plannen van uw bezoek.

Wildlife spotten op Orkney

Orkney is ook een paradijs voor natuurliefhebbers. Langs de ruige kusten zijn regelmatig zeehonden, bruinvissen, dolfijnen en walvissen te spotten. Otters komen hier nog in het wild voor, en de eilanden zijn beroemd om hun vogelpopulatie – waaronder papegaaiduikers (puffins), alken, zeekoeten en jan-van-genten.

Andere eilanden op Orkney

Mainland is niet het enige eiland dat een bezoek waard is. U kunt ook naar:

• Hoy: Een eiland van contrasten, met hoge kliffen, prehistorische vindplaatsen en uitstekende wandelmogelijkheden. Hier vindt u ook de Old Man of Hoy (een 137 meter hoge zeestapel) en de indrukwekkende kliffen van St. John's Head – de hoogste verticale rotswand van Groot-Brittannië (351 meter).

• Graemsay: Bijna autovrij en ideaal voor rustzoekers en wandelaars. Vanaf het strand bij Sandside heeft u prachtig uitzicht over Scapa Flow.

• Rousay: Bijgenaamd het ‘Egypte van het Noorden’, met meer dan 150 archeologische vindplaatsen, waaronder Midhowe Chambered Cairn, een 5000 jaar oude grafkamer aan zee.

Whisky op Orkney

Whiskyliefhebbers kunnen terecht bij twee distilleerderijen op Mainland:

• Highland Park Distillery – een van de oudste werkende distilleerderijen van Schotland.
• Scapa Distillery – schilderachtig gelegen aan de Scapa Flow.

Orkney combineert natuur, stilte, mystiek en geschiedenis. Of u nu komt om te wandelen, vogels te spotten, whisky te proeven of prehistorische sites te ontdekken – deze archipel blijft u bij.

Andere activiteiten op de Orkney-eilanden

Naast de bekende trekpleisters zoals Skara Brae, Maeshowe, de Ring of Brodgar en de Italian Chapel, bieden de Orkney-eilanden nog een schat aan minder bekende, maar minstens zo leuke en interessante plekken en ervaringen. Hier een overzicht van wat er verder te zien en te beleven valt:

Natuur & landschap

• Brough van Birsay. Een getijde-eiland dat u alleen bij eb te voet kunt bereiken. Hier vind je resten van een Noors klooster, Pictische kunst en prachtige uitzichten over de kliffen.

• Marwick Head Nature Reserve. Een paradijs voor vogelspotters. Tijdens het broedseizoen wemelt het hier van papegaaiduikers, zeekoeten en alken. Ook de Kitchener Memorial is hier te vinden.

• Yesnaby Cliffs. Spectaculaire, ruige kliffen aan de westkust van Mainland met indrukwekkende rotsformaties zoals de Yesnaby Castle sea stack. Populair bij wandelaars en klimmers.

• The Gloup – Deerness. Een ingestorte zeegrot in een klif waar je de kracht van de zee kunt voelen. Een korte wandeling leidt je langs de ruige kust van East Mainland.

Archeologie buiten de spotlight

• Cuween Hill Chambered Cairn. Een kleinere, minder bezochte grafheuvel dan Maes Howe, maar met een intieme sfeer. Je kunt letterlijk op handen en knieën naar binnen kruipen.

• Unstan Cairn. Een goed bewaarde Neolithische tombe nabij Stenness, waar nog originele stenen en begraafstructuren zichtbaar zijn.

• Mine Howe. Een mysterieuze, smalle ondergrondse structuur met een trap van 29 treden naar beneden. De functie is nog altijd een raadsel, wat het juist extra intrigerend maakt.

Dorpen en lokale cultuur

• Stromness. Een sfeervol havenstadje met geplaveide straten, galerieën, een uitstekend museum en toegang tot prachtige wandelroutes zoals langs de kust naar Warebeth Beach.

• De boerenmarkten. Regelmatig zijn er lokale markten waar je ambachtelijke producten kunt proeven: lokaal lamsvlees, gerookte vis, lokale kazen en baksels.

• Lokale festivals. Van traditionele muziek- en dansfestivals tot ambachtelijke markten en foodfestivals – vooral in de zomermaanden bruist Orkney van de evenementen.

Wildlife & buitenactiviteiten

• Wildlife-boottochten. Ga op zee om bruinvissen, zeehonden, papegaaiduikers en soms orka’s of walvissen te spotten. Vertrekken vaak vanuit Stromness of Kirkwall.

• Duiken bij Scapa Flow. Een mekka voor wrakduikers. Hier liggen de resten van de Duitse vloot die na de Eerste Wereldoorlog tot zinken werd gebracht – een van de beroemdste duiklocaties ter wereld.

• Wandelen en fietsen. Orkney is relatief vlak en uitstekend voor fietstochten langs kustlijnen en door groene weilanden met schapen en zeezicht. Ook voor wandelaars is er keuze genoeg – van korte rondjes tot serieuze hikes.

Bijzondere ervaringen

• Zonsopgangen en middernachtzon. In de zomer gaat de zon nauwelijks onder. 's Nachts blijft het schemeren, wat een magische sfeer geeft. Perfect voor fotografen.

• Sterrenkijken en noorderlicht. In de wintermaanden is Orkney een uitstekende plek voor sterrenhemels zonder lichtvervuiling. Bij heldere nachten kun je zelfs het Noorderlicht (’Mirrie Dancers’) spotten.

Foto's