Schotland op Maat
Uw persoonlijke gids voor Schotland

Like ons op Facebook en deel deze pagina met uw vrienden.

Bezoek onze Facebook-pagina en volg ons voor nieuws, tips, wetenswaardigheden en mooie foto's van Schotland

https://facebook.com/schotlandopmaat

Schots Gaelic

Als u in het westen van Schotland en op de eilanden rijdt, dan ziet u plaatsnaamborden en richtingaanwijzers in twee talen, Engelse onderop, Gaelic staat erboven. Dat is niet altijd zo geweest.

Scottish Gaelic is een oud-keltische taal, net als het Irish Gaelic en Manx Gaelic. Het wordt algemeen aangenomen dat de taal in de 4e en 5e eeuw na Christus naar Schotland is gebracht doordat het oude, Ierse koninkrijk Dál Riata zich uitbreidde naar de westkust van Schotland, naar het gebied wat nu Argyll heet. Tot in de 9e eeuw beperkte het gebruik van Gaelic zich tot dit gebied. Het gebied ten noorden van de Firth of Forth, boven het huidige Edinburgh was in handen van de Picten.

Tot in de 11e eeuw was Gaelic de dominante taal in Schotland. Tijdens de regeringsperiode van Malcolm III (1058-1093) begon het Gaelic in het zuiden en oosten van Alba aan belang in te boeten. Malcolm III, bijgenaamd Malcolm Canmore (Ceann Mòr of oftewel Groot Hoofd) was meertalig. Hij huwde een half Engelse prinses, Margaret, en zij was een voorvechtster voor het gebruik van het Engels aan het hof en in de kerk. De opvolgende koningen vestigden Koninklijke Burchten in Gaelic Schotland, waarbij de leidende klasse, vaak van Normandische of Vlaamse afkomst, Engels sprak. Aan Anglo-Normandische edelen werd land geschonken en ook zij werden grotendeels geangliceerd en spraken Engels. Alleen in de Hooglanden bleven clans, zoals de Frasers, Grants en Chishols volledig Gaelic.

De Edelen hielden nog wel vast aan een aantal Gaelic tradities. Zo werk Alexander III in 1249 in Scone tot koning gekroond op de traditionele Gaelic wijze, zittend op de Stone of Destiny, waarvan het origineel nu in Edinburgh te zien is en bij Scone Palace een replica staat.

In Schotland is nu een bewustwording aan de gang van de eigen cultuur en historie en de tweetalige plaatsnaamborden zijn hier een uiting van. Ook het gebruik van Gaelic in de Schots Keltische muziek, die nog regelmatig in Schotland te beluisteren is, is hier een uiting van.

Wetenswaardigheden

Het Gaelic kent slechts 18 letters. De J, K, Q, V, W, X, Y en Z komen in het Gaelic niet voor.

Plaatsnaam-elementen

Het Gaelic is nog terug te vinden in veel geangliseerde plaatsnamen. Een paar voorbeelden:

ElementBetekenisVoorbeeld
Inch, EileanEilandInchholm
BenBergBen Nevis, Ben Lomond
KnockHeuvelKnockando
StrathDalStrathspey, Strathclyde
GlenValleiGlenmorangie
Kil, EccleKerkKildrummond
Aber, InverRivier, riviermondingAberfeldy, Inverness
PitBoerderij of DorpPitlochry

Levende muziek in een pub op het Isle of Lewis. Foto: VisitScotland / Paul Tomkins, alle rechten voorbehouden


Terug

Wat wilt u graag in Schotland doen?

Schapen komt u in heel Schotland tegen. VisitScotland / Paul Tomkins, all rights reserved (visitscotland_2671361088).
De A838 aan het noordelijke einde van Loch Hope, bij Tongue. Richard Elliot / VisitScotland, All rights reserved (visitscotland_3312499533).
Begeleide wandeling op Goatfell op Arran in Schotland. VisitScotland / Paul Tomkins, all rights reserved (visitscotland_2654259254)